Jakie niedobory są przyczyną puszenia się włosów?

Widzisz u siebie wieczne puszenie, suchość i „siano” zamiast gładkiej fryzury? Z tego artykułu dowiesz się, jakie niedobory najczęściej stoją za puszeniem się włosów i jak je uzupełnić. Dzięki temu łatwiej dobierzesz dietę, suplementy i pielęgnację, które faktycznie zadziałają.

Dlaczego niedobory powodują puszenie się włosów?

Włos, który się puszy, jest niemal zawsze przesuszony i osłabiony. Gdy w organizmie brakuje witamin, minerałów lub aminokwasów, spada produkcja keratyny, pogarsza się struktura łodygi włosa, a łuski zaczynają odstawać. Taki włos łatwo chłonie wodę z otoczenia, szybko ją traci i reaguje na wilgoć natychmiastowym „nadmuchaniem”.

Istotne są też braki w tzw. cemencie komórkowym. Gdy organizm nie ma dość ceramidów, kwasów tłuszczowych i niektórych pierwiastków, osłonka włosa nie jest szczelna. Wtedy kosmyki stają się matowe, łamliwe, a każdy podmuch wilgotnego powietrza kończy się puszeniem i utratą kształtu fryzury.

Puszenie się włosów najczęściej oznacza jednocześnie przesuszenie, uszkodzenie łuski i niedobory składników budujących keratynę oraz cement lipidowy.

Jak rozpoznać, że winne są niedobory?

Gdy przyczyna leży „od wewnątrz”, włosy rzadko są jedynym problemem. Do puszenia zwykle dołączają się inne sygnały: łamliwe paznokcie, sucha, poszarzała skóra, uczucie ciągłego zmęczenia czy nawracające wypadanie włosów. Wiele osób obserwuje też gorszą tolerancję stylizacji – nawet delikatne suszenie kończy się pokruszonymi końcówkami.

Jeśli do tego dochodzą objawy ogólne, jak kołatania serca, wahania wagi czy obfite miesiączki, przyczyn można szukać w niedokrwistości, chorobach tarczycy albo zaburzeniach hormonalnych. W takich sytuacjach puszenie jest tylko wierzchołkiem góry lodowej, a badania krwi stają się koniecznością.

Jakie niedobory najczęściej stoją za puszeniem się włosów?

Puszące się, łamliwe włosy to zwykle efekt kilku niedoborów jednocześnie. Najczęściej brakuje witamin z grupy B, żelaza, cynku, wapnia, magnezu, a także składników typowo „włosowych”, jak keratyna, kolagen czy krzem. Warto przyjrzeć się im po kolei, bo każdy daje trochę inne objawy.

Niedobór białka i aminokwasów siarkowych

Białko to podstawowy budulec włosa. Keratyna powstaje z aminokwasów, w tym tzw. aminokwasów siarkowych, takich jak cystyna czy metionina. Gdy dieta jest uboga w białko, organizm przeznacza dostępne aminokwasy głównie na narządy życiowo ważne, a włosy dostają „resztki”. Pasma stają się cienkie, kruche, tracą sprężystość i wyjątkowo mocno się puszą.

Ryzyko rośnie przy restrykcyjnych dietach odchudzających, dietach wykluczających całe grupy produktów lub długotrwałym piciu dużych ilości kawy, która nasila utratę niektórych minerałów. W takiej sytuacji samo nakładanie masek wygładzających nie wystarczy. Kosmyki potrzebują po prostu więcej pełnowartościowego białka w codziennym jadłospisie.

Niedobór witamin z grupy B

Witaminy z grupy B są niezbędne dla prawidłowej pracy mieszków włosowych. Szczególne znaczenie ma biotyna (B7), a także B1, B5 i B6. Gdy ich brakuje, upośledzone jest odżywienie cebulek, pojawia się skłonność do łojotoku i stanów zapalnych skóry głowy, a włosy rosną coraz słabsze.

Typowe objawy to: mocne puszenie, łamliwość niemal na całej długości, rozdwojone końce i wrażenie, że włosy „nie chcą rosnąć”. U wielu osób braki witamin z grupy B widać też po skórze – pojawiają się przesuszone płaty, zajady w kącikach ust czy szorstkość na ramionach.

Niedobór żelaza, cynku, miedzi i krzemu

Żelazo odpowiada za prawidłowy cykl wzrostu włosa, bo bierze udział w transporcie tlenu do mieszków włosowych. Jego deficyt prowadzi do przerzedzenia, ścieńczenia i jednocześnie nasilonej łamliwości. Włosy są wtedy niezwykle wrażliwe na wiatr i wilgoć, więc łatwo się puszą i trudno je wygładzić.

Cynk i miedź kontrolują pracę gruczołów łojowych oraz proces keratynizacji. Zbyt mała ilość tych pierwiastków sprzyja suchej, łuszczącej się skórze głowy, osłabieniu cebulek i kruchości łodygi włosa. Krzem poprawia elastyczność i połysk. Gdy go brakuje, pasma stają się matowe, szorstkie i „strzępią się” na końcach, przez co fryzura łatwo zmienia kształt pod wpływem wilgoci.

Braki wapnia, magnezu i potasu

Wapń jest potrzebny do prawidłowego formowania włókien keratyny. Jego niedobór sprawia, że łuski włosowe odchylają się, włosy wyglądają jak siano, są przesuszone i tracą wodę dużo szybciej niż powinny. To prosta droga do wiecznego puszenia i trudności z ujarzmieniem kosmyków.

Magnez i potas wpływają na gospodarkę wodno-elektrolitową, czyli pośrednio na nawilżenie tkanek, także skóry głowy. Gdy ich poziom spada, włosy reagują na każdy stres i zmianę pogody większym wypadaniem, łamliwością i tzw. strączkowaniem się, szczególnie przy nasadzie.

Niedobór kwasów tłuszczowych omega i lipidów

Zdrowy włos potrzebuje nie tylko białka, ale też tłuszczu. Cement komórkowy między łuskami zawiera ceramidy i kwasy tłuszczowe odpowiedzialne za zatrzymywanie wody w łodydze. Gdy w diecie jest za mało kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, a do tego nadużywasz agresywnych detergentów, cement zaczyna się „kruszyć”.

Efekt? Włosy szybko się przesuszają, mocno reagują na słońce, wiatr czy chlorowaną wodę. Łuski nie domykają się, pasma wyglądają na porowate i zawsze lekko spuszone, nawet po prostowaniu czy użyciu serum wygładzającego.

Jakie niedobory keratyny i kolagenu sprzyjają puszeniu włosów?

Oprócz klasycznych witamin i minerałów, ogromny wpływ na puszenie mają niedobory dwóch białek strukturalnych: keratyny i kolagenu. To one decydują o sprężystości, gładkości i odporności włosa na łamanie.

Niedobór keratyny

Keratyna jest głównym składnikiem łodygi włosa. Odpowiada za jego elastyczność, gładkość i zdolność do utrzymania kształtu. Gdy organizm produkuje jej zbyt mało lub jest ona słabej jakości, włosy stają się suche, matowe, nadmiernie się łamią i mocno puszą. Problem nasila się po lecie, kiedy promieniowanie UV uszkadza białka keratynowe w korze włosa.

Ubytki keratyny można częściowo uzupełnić pielęgnacją: odżywkami, maskami czy serum z keratyną lub fitokeratyną. Trzeba jednak pamiętać o umiarze. Zbyt częste sięganie po silne preparaty proteinowe prowadzi do tzw. przeproteinowania – włosy stają się wtedy twarde, sztywne, jeszcze bardziej się puszą i źle się układają.

Niedobór kolagenu i cystyny

Kolagen wspiera mieszki włosowe i skórę głowy. Szczególnie ważny jest kolagen typu XVII, który „zakotwicza” włos w skórze. Gdy jego ilość spada, mieszki ulegają miniaturyzacji, włosy rosną cieńsze, słabsze i bardziej podatne na łamanie oraz puszenie. Spadek kolagenu przyspiesza wiek, promieniowanie UV, zła dieta i przewlekły stres.

Istotną rolę odgrywa też cystyna, główny aminokwas budujący keratynę. Jej niedobór nasila wypadanie, spowalnia wzrost i osłabia strukturę włosa. Bez wystarczającej ilości cystyny nawet najlepsze maski wygładzające nie dadzą trwałego efektu, bo włosy są po prostu zbyt „puste” w środku.

Jak uzupełnić niedobory powodujące puszenie się włosów?

Gdy włosy zaczynają się mocno puszyć, a jednocześnie łamać i wypadać, warto zadziałać dwutorowo. Z jednej strony potrzebna jest diagnostyka i korekta diety, z drugiej – mądrze dobrana pielęgnacja uwzględniająca równowagę PEH oraz ochronę przed uszkodzeniami.

Jak zadbać o dietę przy puszących się włosach?

Podstawą jest pełnowartościowe białko, zdrowe tłuszcze i duża ilość warzyw oraz produktów bogatych w mikroelementy. Zamiast przypadkowych suplementów lepiej zacząć od badań i konsultacji z lekarzem lub trychologiem, a dopiero potem włączać konkretne preparaty.

W codziennym jadłospisie szczególnie przydatne będą produkty, które dostarczają żelaza, cynku, witaminy C oraz kwasów omega-3 i omega-6. Dobrze jest też zadbać o właściwe nawodnienie, bo nawet lekkie odwodnienie organizmu pogarsza elastyczność włosa i nasila skłonność do puszenia.

Dobrym pomysłem jest włączenie do diety produktów wspierających produkcję kolagenu i keratyny, takich jak:

• buliony z kości, ryby, jaja i chude mięso,
• kiszonki, cytrusy, natka pietruszki i papryka jako źródło witaminy C,
• orzechy, pestki dyni, słonecznik i migdały bogate w cynk i miedź,
• pełnoziarniste kasze i pieczywo, rośliny strączkowe i zielone warzywa liściaste.

Jak stosować pielęgnację PEH przy puszących się włosach?

Równowaga PEH oznacza właściwy balans trzech grup składników: protein (np. keratyna, fitokeratyna), emolientów (oleje, masła, silikony) i humektantów (aloes, gliceryna, d-pantenol, kwas hialuronowy). Gdy któryś z filarów jest zaniedbany, włosy natychmiast reagują – albo nadmiernym puszeniem, albo oklapnięciem.

Przy włosach puszących się najczęściej brakuje emolientów, które domykają łuski i tworzą na włosie ochronny film. Z kolei nadmiar humektantów w wilgotnym klimacie potrafi nasilić efekt „chmury” wokół głowy. Dobrym rozwiązaniem jest więc układanie pielęgnacji tak, aby emolienty pojawiały się po każdym myciu, a proteiny raz na kilka dni.

W takiej rutynie sprawdzą się na przykład:

1. delikatny szampon bez SLS i SLES,
2. odżywka z emolientami po każdym myciu,
3. maska z keratyną lub fitokeratyną raz w tygodniu,
4. lekka odżywka lub serum silikonowo–olejowe na końcówki przed suszeniem.

Jaką rolę odgrywa olejowanie włosów?

Olejowanie to prosty sposób na uzupełnienie braków lipidów i uszczelnienie łuski włosa. Naturalne oleje i masła działają jak zewnętrzny „cement” – zmniejszają utratę wody, wygładzają powierzchnię włosa i wyraźnie zmniejszają puszenie, zwłaszcza przy włosach wysokoporowatych.

Dobór oleju zależy od porowatości. Wysokoporowate, mocno puszące się włosy lubią np. olej z pestek winogron, z czarnuszki, lniany, z kiełków pszenicy czy olej arganowy. Włosy średnioporowate dobrze reagują na olej makadamia czy migdałowy, a niskoporowate – na olej kokosowy czy babassu, stosowane w niewielkich ilościach.

Regularne olejowanie zmniejsza efekt „siana”, ale wymaga dokładnego zmywania delikatnym szamponem, by nie doprowadzić do obciążenia i oklapnięcia włosów.

Jak łączyć suplementację i kosmetyki przy puszących się włosach?

Najlepsze efekty daje połączenie uzupełniania niedoborów od wewnątrz z dopasowaną pielęgnacją zewnętrzną. Suplementacja powinna bazować na wynikach badań, a kosmetyki – na faktycznych potrzebach włosów, ich porowatości i stopniu uszkodzenia.

W praktyce oznacza to często sięgnięcie po preparaty z biotyną, cynkiem, żelazem, kolagenem lub peptydami kolagenowymi, a jednocześnie stosowanie odżywek i masek z keratyną, emolientami i humektantami w rozsądnych proporcjach. Przy nasilonym wypadaniu dobrze działają kuracje z aminexilem czy niacynamidem, które dodatkowo poprawiają ukrwienie skóry głowy.

W codziennej pielęgnacji przy włosach podatnych na puszenie szczególnie pomocne będą:

• szampony i odżywki z keratyną, fitokeratyną lub proteinami roślinnymi,
• maski emolientowe z olejami arganowym, jojoba, z kiełków pszenicy czy olejem kokosowym,
• sera silikonowe na końcówki, które chronią przed tarciem, wiatrem i wilgocią,
• wcierki z d-pantenolem, aloesem, biofermentami i hydrolatami wzmacniające mieszki włosowe.

Gdy połączysz wyrównanie niedoborów w diecie z przemyślaną równowagą PEH i łagodnym traktowaniem włosów na co dzień, puszenie stopniowo ustępuje. Kosmyki z czasem stają się bardziej sprężyste, lepiej trzymają kształt i rzadziej reagują „chmurą” na wilgoć.