Gipsowanie ścian obejmuje zwykle dwa etapy: wyrównanie podłoża gipsem szpachlowym, a następnie wykończenie go cienką warstwą gładzi gipsowej. O powodzeniu prac decydują przede wszystkim oczyszczenie i gruntowanie ściany, czyste narzędzia oraz temperatura powyżej 5°C.
Gips szpachlowy a gładź gipsowa
Gips szpachlowy służy do wypełniania ubytków i wyrównywania większych nierówności. Tworzy mocniejszą warstwę bazową, dlatego często nakłada się go przed gładzią. Na równej powierzchni można użyć go także jako samodzielnego wykończenia, jeśli efekt nie musi być idealnie gładki.
Gładź gipsowa jest cienką warstwą wykończeniową. Nakłada się ją na wcześniej wyrównane podłoże, aby ograniczyć drobne nierówności i przygotować ścianę do dalszych prac. Najprostsza zasada brzmi: gips służy do wyrównania, a gładź do wygładzenia.
Co jest potrzebne do gipsowania?
Przygotuj czyste wiadro, mieszadło wolnoobrotowe do mas lub narzędzia do mieszania ręcznego oraz emulsję gruntującą. Pojemnik nie może zawierać resztek starego, zaschniętego materiału, ponieważ jego fragmenty mogą przyspieszać wiązanie masy i rysować świeżą warstwę.
Narzędzia dobierz do sposobu nakładania. Szpachla zapewnia większą kontrolę nad grubością warstwy, natomiast wałek pozwala szybciej pokryć dużą powierzchnię. Potrzebne wyposażenie wygląda następująco:
- Do nakładania szpachlą – paca do gładzi, szpachelka, szpachla do sztablatury, papier ścierny, kostka do szlifowania lub szlifierka do gładzi.
- Do nakładania wałkiem – wałek specjalistyczny do gładzi albo wałek sznurkowy, drążek z gwintem, szpachelka z długim ostrzem oraz papier ścierny, kostka lub szlifierka.
- Do przygotowania masy – czyste wiadro, wiertarka z mieszadłem wolnoobrotowym i narzędzie do odmierzania wody zgodnie z instrukcją produktu.
- Do ochrony stanowiska – folia, taśma malarska, rękawice, okulary ochronne i maska przeciwpyłowa.
Przy wałku długość włosia dobierz do podłoża i zaleceń producenta. W materiałach tego typu spotyka się wałki sznurkowe o włosiu 15–18 cm, a na gładszych powierzchniach także krótsze, około 9–10 mm. Do końcowego szlifowania często stosuje się gradację 150 lub 180.
Jak gipsować ściany krok po kroku?
- Oczyść i zagruntuj ścianę. Usuń kurz, luźne fragmenty, tłuste zabrudzenia i stare, odspajające się powłoki. Większe ubytki wypełnij gipsem szpachlowym. Następnie zagruntuj podłoże preparatem dobranym do jego rodzaju. Grunt stabilizuje chłonność ściany i ogranicza zbyt szybkie oddawanie wody przez masę. Bardzo gładkie podłoża mogą wymagać specjalnego preparatu zwiększającego przyczepność.
- Przygotuj masę. Wlej do czystego wiadra ilość wody wskazaną przez producenta, a następnie stopniowo wsypuj suchy produkt. Tak przygotowaną masę odczekaj przez czas podany na opakowaniu i wymieszaj mieszadłem wolnoobrotowym. Nie dolewaj wody ani proszku po rozpoczęciu wiązania, jeśli instrukcja produktu tego nie przewiduje. Każdą kolejną partię wykonuj w dokładnie umytym pojemniku.
- Nałóż gips lub gładź. Przy małej powierzchni rozprowadź materiał pacą i szpachlą, prowadząc narzędzie pod niewielkim kątem i równomiernie dociskając je do ściany. Na dużych powierzchniach możesz nanieść gładź wałkiem, a następnie wyrównać ją szeroką szpachelką. Pracuj partiami i nie próbuj poprawiać materiału, który zaczyna już wiązać. Jeśli ściana wymaga warstwy wyrównującej i wykończeniowej, przed nałożeniem gładzi poczekaj, aż pierwsza warstwa całkowicie wyschnie.
- Wysusz, przeszlifuj i odpyl powierzchnię. Po wyschnięciu usuń nierówności papierem ściernym, kostką lub szlifierką. Szlifuj delikatnie, aby nie przetrzeć warstwy i nie odsłonić podłoża. Podczas tej pracy używaj maski przeciwpyłowej, a po zakończeniu dokładnie usuń pył ze ściany i pomieszczenia.
W czasie schnięcia zapewnij wymianę powietrza, ale nie kieruj intensywnego strumienia ciepłego powietrza bezpośrednio na świeżą warstwę. Zbyt szybkie wysychanie może utrudnić prawidłowe wiązanie i sprzyjać powstawaniu wad powierzchni.
Na co uważać podczas gipsowania?
Prace wykonuj w temperaturze powyżej 5°C. Dotyczy to zarówno podłoża, jak i powietrza w pomieszczeniu. Gipsu i gładzi nie stosuj w łazienkach ani innych miejscach o podwyższonej wilgotności, chyba że konkretny produkt ma wyraźnie określone takie zastosowanie.
Zapraw gipsowych nie nakłada się bezpośrednio na drewno, metal ani tworzywa sztuczne. W przypadku elementów metalowych trzeba też zabezpieczyć je przed korozją. Ściana powinna być stabilna, czysta i właściwie zagruntowana, a narzędzia należy myć po każdej partii masy.
Podczas mieszania i szlifowania chroń oczy oraz drogi oddechowe. Niektóre spoiwa zawierają składniki drażniące skórę i oczy. Pomieszczenie regularnie wietrz, a kolejne prace rozpocznij dopiero po całkowitym wyschnięciu warstwy gipsowej.
